Fotohane Darkroom

Sınırsız Dostluklar

26.4 – 23.5.2026

Are Projects, 26 Nisan – 25 Mayıs 2026 tarihleri arasında Fotohane Darkroom ile iş birliğinde gerçekleşecek Sınırsız Dostluklar başlıklı sergiye ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyar.

Sınırsız Dostluklar başlıklı sergi, Türkiye’nin Mardin şehrinde, Suriye sınırına yalnızca birkaç kilometre mesafede yürütülen topluluk temelli ve katılımcı bir sanat projesinden doğan eserleri bir araya getiriyor. Atölyeler süresince, farklı çocuklar analog fotoğrafın görsel dili aracılığıyla hem birbirleriyle hem de çevreleriyle ilişki kurmaya teşvik ediliyor.

Bu sergide yer alan fotoğrafların tamamı, Fotohane Darkroom atölyesi kapsamında, Asenat (14), Evner (11), Alya (5), Poyraz (8), Samet (13), Helin (12), Suphi Fernando (7), Samet (13), Muhammed (6), Poyraz (8), Yunus Emre (11), Şehmuz (13), Havin (10), Asel (8), Agit (12), Cansu (10), Hatem (8), Amed (12), Mahmut (9), Muhammed (12), Muhammed (13), İshak (8), Şam (9) Diljin (8), Barin (14) tarafından çekilmiş, geliştirilmiş; bu projenin kurucu ve yürütücüleri olan Amar Kılıç ve Serbest Salih tarafından, Nuran Yağmur’un desteğiyle basılmıştır.

All photographs included in this exhibition have been taken and developed İshak (8), Şam (9) Diljin), Alya (5), Poyraz (8), Samet (13), Helin (12), Suphi Fernando (7), Samet (13), Muhammed (6), Poyraz (8), Yunus Emre (11), Şehmuz (13), Havin (10), Asel (8), Agit (12), Cansu (10), Hatem (8), Amed (12), Mahmut (9), Muhammed (12), Muhammed (13), İshak (8), Şam (9) Diljin (8), Barin (14) as part of Fotohane Darkroom workshops, and printed by Amar Kılıç and Serbest Salih as the founders and initiators of the project, with the support of Nuran Yağmur.

Sergiye Lara Lakay’ın kaleme aldığı bir metin eşlik etmekte.

birileri
kendi güzellikleriyle yaşayan birileri
bakın
burası önemli
kendi güzellikleriyle yaşayan birileri

Melkisedek, genç çobanı kişisel menkıbesini gerçekleştirmek üzere yola çıkmaya cesaretlendirirken (çünkü çoban bir süredir düşlerinde, Mısır’da piramitlerin orada bir hazine olduğunu görüyordur) kısa bir hikâye anlatır.*

Bir tüccar, oğlunu, mutluluğun gizini öğrenmesi için bilgeler bilgesine yollar. Genç oğul, dere tepe düz gidip bilgenin şatosuna varır, bilgeye ziyaret nedenini açıklar; ancak bilge, ona mutluluğun gizini açıklayacak vakti olmadığını söyler. Ricası, sarayda bir iki saat dolaşması ve dolaşırken ona verdiği kaşığı elinde tutması ve üzerindeki yağı dökmemesidir. Genç, gözünü kaşıktan ayırmadan şatoyu gezer ve bir iki saat sonra bilgenin yanına geri döner. Bilge sorar: “Acem halılarımı gördün mü? Bahçıvanımın on yıl uğraştığı bahçeyi gördün mü? Peki kütüphanemdeki parşömenleri fark ettin mi?” Oğlan utanarak bunları görmediğini, yağı dökmemeye odaklandığını itiraf eder. Bilgenin cevabı: “Öyleyse git, evrenimin harikalarını tanı, oturduğun evi tanımadan bir insana güvenemezsin” olur.

Mesele evrenin harikalarıdır.
Oturduğumuz ev, sınırsız evrenin harikalarıdır.

Sınır, imgeler düzleminde sabit bir gerçeklik değildir. Gözün gördüğü, algının kurduğu, hayalin sunduğu dünyada hiçbir şey kesin ayrımlar üzerinden var olmaz. Birbirlerine yaklaşır, uzlaşır, birbirlerini geçirgen hale getirir ve birbirlerine nüfuz ederler. Byung-Chul Han’ın işaret ettiği gibi, ayrımlar çoğu zaman yüzeysel olgulardır.

Bunu sınamak için olduğunuz yerde tek bir noktaya bakmayı deneyebilirsiniz: odağınız sabit kalırken, çerçeveniz genişler. Şeyler arasındaki sınırlar çözülür. Ayrım dediğimiz şey, çoğu zaman bakışın örgütlenme biçimidir; bir komşuluk kurma biçimidir.

Ancak bu örgütlenme, evrenin harikalarından, oturduğu evden hoşlanmayan bir politik teknolojiye dönüştüğünde, sınır, kerameti kendinden menkul şekilde ortaya çıkar. Haritalarda çizilir, bedenlerde uygulanır, dillerde yeniden üretilir. Kimin hareket edebileceğini, kimin kalacağını, kimin görünür olacağını belirler. Böylece görülecek olan daraltılır, beton bir hiyerarşi kurulur ve şeylerin düğünü dağıtılır.

Nitekim biz evrenin harikalarından hoşlananlar olduğumuz için bir aradalık içinde var olma direnişine devam ederiz. Çocuklar bu harikalar dünyasının her boyutunu sezgisel olarak hisseder; çünkü büyüdükçe unuttuğumuz oyun hali, görülen şeyler arasındaki çatlağı keşfetme imkânı tanır.

Çatlak bir eksiklik değildir.
Kılcallanmış bir hakikattir.
Bir dolaşım biçimidir.
Şeylerin birbirine değdiği, sızdığı, yer değiştirdiği yerdir.
Evrenin damar yollarıdır. Sınır bilmez.

Fotohane Darkroom’un analog pratiği tam da burada konumlanıyor. Her tarafı imgelerle sarmalanmış bir tekno-evrende, görüntünün şimşek hızında üretildiği ve tüketildiği bir çağda, fotoğrafı yeniden ilişkisel, kaşif, hakiki ve oyuncu bir sürece dönüştürüyor

Arapça ṣ-d-q kökünden gelen ṣādiq, dostluğu doğruluk, hakikat ve içtenlikle ilişkilendirir. 

Sınırsız Dostluklar, sınırların içinden geçen dürüst bir oyuna, tüm güzelliğiyle böyle dönüşüyor.

Her şeyin bir serap gibi görünüp yok olduğu bu görüntü bombardımanı içinde, “arkadaşlar” paylaşılabilecek, var olunabilecek, oynanabilen — bakın burası önemli — oynanabilen bir oda kurar. İngilizcedeki friend kelimesinin freedom ile aynı dil ailesine ait olması tesadüf değildir. Arkadaşlık bir özgürlük pratiğidir.

Bu sergi, hakikatin büyülü gerçekliğini — gerçekçiliğini değil, gerçekliğini — tam da burada kuruyor ve bir müsamere gibi değil, her tarafı imgelerle kaplı bir çağda, görüntüyü yeniden ilişkisel ve zamana yayılan bir deneyime dönüştürüyor. Buradan kendi evimize, oyun bahçemize, özgürlüğümüze dair çok soru işareti çıkıyor.

Adıyla — darkroom —tezat olacak şekilde, burası hiç karanlık değil. Sınırsızlığın kehaneti niteliğinde anlara şahitlik ediyoruz bu fotoğraflarla. Görünürü sarmalayan, görülecek ışık kalmadığında, çocukların bakışı evrenin harikalarını yeniden ışıldatıyor.

Gelmiş geçmiş en klostrofobik kültürün içinde, çerçeveyi kıran bir ışık hüzmesi açan, yeni bir ufuk çizgisi bulan herkese sonsuz teşekkürler.

Bütün ışıklar kapandığında,
oyun başlıyor.

Hakiki ve özgür oyuna devam!

*Paolo Coelho’nun Simyacı eserinde geçen bir bölümden esinlenilmiştir.

Lara Lakay

Fotoğraf: Ishak, 8 yaşında.